Jak pracować w przedszkolu bez pakietów książek dla dzieci?

Korzystanie (lub nie) z pakietów edukacyjnych (kart pracy, książek do czytania, wypychanek, prac plastycznych itp.) w przedszkolu to temat, który dzieli środowisko nauczycieli i rodziców. Przede wszystkim – nie ma takiego obowiązku, by korzystać w przedszkolu z jakichkolwiek kart pracy, nie ma też zakazu, oczywiście. Co więcej, nie ma również takiego obowiązku w szkołach. Podstawą pracy i planowania jest podstawa programowa wychowania przedszkolnego (lub ogólnego – w szkole) i napisany na jej podstawie program. Tak, one są obowiązkowe, pomocne mogą być również plany miesięczne. W jaki sposób nauczyciele ten program zrealizują, zależy tylko od nich bądź od wizji placówki, w której pracują.

Zawsze trzeba podążać za potrzebami, możliwościami, zdolnościami i trudnościami dzieci. Karty pracy różnych wydawnictw są pomyślane jako zadania dla wszystkich cztero-, pięcio- czy sześciolatków w całej Polsce. Te gotowe pomoce trzeba zindywidualizować, nauczyciel nie może być jedynie serwisantem podręcznika.

Brak podręcznika nie oznacza braku dostępu do zadań na kartkach. Czy to sporządzonych przez nauczyciela w prostym programie graficznym, czy kupionych na sprawdzonym portalu albo też skopiowanych z wartościowych książek (tzw. użytek edukacyjny). Warto poznać sposoby na pracę z dziećmi bez kart pracy i różnego rodzaju wyprawek.

Przykładowe zabawy kształtujące różne sfery rozwoju i przygotowujące dziecko do nauki szkolnej (bez używania podręczników):

  1. Koordynacja wzrokowo – ruchowa
  2. Wykonywanie czynności samoobsługowych: ubieranie się, rozbieranie, jedzenie, pomoc w nakrywaniu do stołu, mycie zębów, zapinanie guzików i suwaków;
  3. Rzucanie i chwytanie piłki, kłębka, pluszaków itp.
  4. Rzucanie do celu jedną ręką i oburącz
  5. Chodzenie po linie, po śladzie na podłodze
  6. Nawlekanie korali
  7. Dobieranie do konturów figur takich samych kształtów i nakładanie ich na wzór (układanki geometryczne, nakładanki dopasowanie np. liści do konturu)
  8. Rysowanie linii po wyznaczonym torze, turlanie kulki po tym wzorze
  9. Konstruowanie budowli z różnych materiałów
  10. Wyrywanie wzorów palcami z kartki
  11. Obrysowywanie prostych figur geometrycznych
  12. Łączenie punktów na kartce według wzoru
  13. Układanie wzorów z elementów mozaiki geometrycznej (lub papierowych odpowiedników) – postaci ludzi i zwierząt, podłogi, ogrodu, wzorów na tkaninie itp.;
  14. Wycinanie nożyczkami wzorów, również bez szablonu
  15. Pisanie wzorów literopodobnych na różnych powierzchniach
  16. Pisanie palcami liter na plecach dziecka / rodzica i odgadywanie ich
  17. Obwodzenie palcem liter na powierzchni perforowanej (z zasłoniętymi oczami);
  18. Pamięć wzrokowa
  19. zapamiętywanie kolejności eksponowanych przedmiotów
  20. Zapamiętywanie jak największej liczby przedmiotów na obrazku
  21. Rysowanie z pamięci zapamiętanych wzorów, znaków literopodobnych  i liter
  22. Słuch fonematyczny
  23. Próby wymyślania rymującego się słowa do słowa podanego przez nauczyciela
  24. Samodzielne próby wymyślania rymujących się słów
  25. Tworzenie ciągów rymowanych słów do słowa podanego przez nauczyciela (zabawy w kole)
  26. Synteza słów z sylab i/lub głosek
  27. Uzupełnianie brakującej końcowej sylaby słowa 2- 3 sylabowego
  28. Wyodrębnianie pierwszej i ostatniej sylaby i/lub głoski w słowie
  29. Uzupełnianie brakującej sylaby w słowie
  30. Wyróżnianie głosek w wygłosie i nagłosie
  31. Gry językowe: „dokończ słowo”, „łańcuch”, „dobieranka”, „pociąg”
  32. Dojrzałość motoryczna
  33. Skakanie na jednej nodze
  34. Kopanie/rzucanie piłki
  35. Wymachy rąk, ćwiczenia obręczy barkowych
  36. Turlanie, zawijanie w koc
  37. Wszystkie zabawy w rodzaju „pauza-stop”
  38. Zabawy na placu zabaw, spacery
  39. Korzystanie ze sprzętów na placu zabaw: siatki, przeszkody, pajęczynki itp.
  40. Jazda na rowerze
  41. Ćwiczenia w pozycji na brzuchu i na plecach
  42. Sprawność manualna
  43. Nawlekanie koralików i innych drobnych elementów
  44. Zapinanie klamerek do bielizny na różnych powierzchniach
  45. Ugniatanie gruszek do nosa – przesuwanie czegoś strumieniem powietrza
  46. Ugniatanie ciasta i innych mas rękoma oraz wykrawanie ciasteczek foremkami
  47. Zapinanie guzików, suwaka
  48. Rysowanie postaci, figur
  49. Odrysowywanie, kolorowanie
  50. Uzupełnianie niedokończonych obrazków
  51. Malowanie na szybie, na ścianie (inna pozycja)
  52. Malowanie palcami, wacikami
  53. Szukanie drobnych przedmiotów w suchych kaszy, ryżu
  54. Rysowanie po śladzie
  55. Naśladowanie kształtu liter za pomocą własnego ciała
  56. Kalkowanie
  57. Wyklejanie liter, wyrazów plasteliną i obwodzenie po nich palcem;

Dzieci potrzebują całościowego spojrzenia na ich rozwój i harmonijnego rozwoju emocjonalnego. Wśród przeróżnych stałych pozycji życia przedszkolnego znajdźmy koniecznie czas na rozwój i uszanowanie indywidualnych potrzeb psychofizycznych tych małych dzieci. Nie można też zapominać o ogromnej wartości zabawy swobodnej i przeznaczać na nią jak najwięcej czasu.